e-Government

အစိုးရ၏သတင္းနွင့္၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကို ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသား တို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္နွင့္ ဆက္သြယ္ေရး (ICT) နည္းပညာမ်ားအား ထိထိေရာက္ေရာက္ အသံုးျပဳ၍ ေ၀ငွစြမ္းေဆာင္ေပးျခင္းကို e-Government ဟု ဆိုနိုင္ပါသည္။

        အျခားဖြင့္ဆိုခ်က္တစ္ရပ္မွာ ဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာႏွင့္ အင္တာနက္ နည္းပညာမ်ား အသံုးျပဳကာ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကား၊ အစိုးရဌာနႏွင့္ စီးပြားေရးအဖြဲ႕ အစည္းမ်ားအၾကား၊ အစိုးရႏွင့္ ႏိုင္ငံသားမ်ားအၾကား၊ ၀န္ေဆာင္မႈေပးရမည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို စဥ္ဆက္မျပတ္ အက်ိဳးအျမတ္အမ်ားဆံုးရရွိေစသည္အထိ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းကို e-Government ဟု ဆိုႏိုင္ပါသည္။

       ထို႔အျပင္ e-Government သည္ ႏိုင္ငံသားႏွင့္ စီးပြားေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား က အစိုးရဌာနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး သိလိုသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို ၀င္ေရာက္ ၾကည့္ရႈႏိုင္ေသာဗဟိုတံခါးမႀကီးအျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေဆာင္ ရြက္ရာတြင္ အစိုးရႏွင့္အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကား လုပ္ငန္းမ်ားသြက္လက္လ်င္ ျမန္ၿပီး စရိတ္သက္သာစြာျဖင့္ ၿပီးစီးႏိုင္ေစရန္ အစိုးရ၏သတင္း အခ်က္အလက္မ်ား ကို စီမံခန္႔ခြဲထားသည့္စနစ္ဟူ၍ လည္းေကာင္း ရႈျမင္ၾကပါသည္။

       ယေန႔ေခတ္အေျခအေန၌ အစိုးရႏွင့္ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားတို႔ အၾကား၌ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ အစိုးရႏွင့္စီးပြားေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကား၌ေသာ္လည္းေကာင္း လြယ္လင့္တကူ ဆက္စပ္အသံုးျပဳခြင့္ကို ဖန္တီးေပးႏိုင္စြမ္းရွိဖို႔ လိုလာပါသည္။

       အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈသည္ အစိုးရ၏ မ်က္ႏွာစာ (Face) ပင္ ျဖစ္၏ ။ သတင္း အခ်က္အလက္ႏွင့္ ၀န္ေဆာင္ မႈေကာင္းက မ်က္ႏွာစာလွမည္။ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈညံ့ပါက မ်က္ႏွာစာမလွမပျဖစ္မည္။

       ထို႔ေၾကာင့္ အစိုးရ၏ ဌာနဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ျပည္သူမ်ား၊ ႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသားမ်ားႏွင့္ စီးပြားေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြက္ ပိုးေကာင္းသည့္ ပို၍ျပည့္စံု သည့္သတင္းႏွင့္၀န္ေဆာင္မႈေပးႏိုင္ရန္ ႀကိဳးစားၾကရပါမည္။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႏွင့္ စက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားအၾကား အျပန္အလွန္ဆက္စပ္မႈ ၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအား ေကာင္းလာေစရန္ စီမံေပးရပါမည္။

       ထိုမွတစ္ဆင့္ သိသင့္သိထိုက္ေသာသတင္းကို ျပည္သူေတြပိုသိလာႏိုင္ပါ မည္။ ထိုအခါ အစိုးရ၏ စီမံခန္႔ခြဲမႈယႏၱရား ပိုမိုေကာင္းမြန္ထက္ျမက္ကာ စြမ္းေဆာင္ရည္ရွိလာေရးအတြက္လည္း တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ ျပန္လည္၍ အေထာက္အကူ ျပဳႏိုင္ပါသည္။

       e-Government ႏွင့္ e-Commerce မတူပါ။ e-Commerce ေဇာင္းေပးသည့္ ဧရိယာနယ္ပယ္မွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း အခ်င္းခ်င္းအၾကား (Business to Business–B2B) စီးပြားေရးလုပ္ငန္းႏွင့္ သံုးစြဲသူေဖာက္သည္မ်ားအၾကား (Business to Customer–B2C) တို႔ျဖစ္၏ e-Government က B2B ႏွင့္ B2C မဟုတ္ပါ။

       e-Government က အစိုးရႏွင့္ ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားတို႔အၾကား (Government to Citizens-G2C)၊ အစိုးရႏွင့္ စီးပြားေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအၾကား (Government to Business-G2B) ႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းအခ်င္းခ်င္းၾကား (Government interagency-G2G) တို႔ကို ဦးစားေပးသည္။ e-Government  သြားလိုသည့္ ပန္းတိုင္မွာ G2C , G2B ႏွင့္ G2G တို႔အၾကား၌ မိတ္ေဆြရင္းခ်ာပမာ ဆက္ဆံမႈ ရွိေရး၊ အဆင္ေျပေျပ ေခ်ာေခ်ာေမြ႕ေမြ႕ ဆက္ဆံႏိုင္ေရး၊ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ဆက္ဆံႏိုင္ေရးႏွင့္ စရိတ္စကနည္းနည္းျဖင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ ရြက္ႏိုင္ေရးတို႔ပင္ ျဖစ္သည္။

သူ႕နည္းသူ႕ဟန္

       ကမၻာ့ႏိုင္ငံအသီးသီးက သူ႕နည္းသူ႕ဟန္၊ သူ႕ေရသူ႕ေျမ၊ သူ႕စရိုက္လကၡဏာ အစရွိသည့္အရာမ်ားအေပၚ အေျခခံကာ e-Government လမ္းေၾကာင္းေပၚ၌ ေလွ်ာက္လွမ္းေနၾကပါသည္။ အခ်ိဳ႕က အေတာ္အသင့္ ခရီး ေရာက္ေနၾကပါၿပီ။ အခ်ိဳ႕က စမ္းတ၀ါး၀ါးသြားေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ e-Government လမ္းေၾကာင္းေပၚေလွ်ာက္ရာ၌ အေတာ္ခရီးေပါက္ေနေသာ ႏိုင္ငံမ်ားပင္ ၎တို႔သံုး၍ရႏိုင္သည့္စြမ္းရည္ (Potential) ၏ ၂၀% ေအာက္၌သာ သံုးစြဲႏိုင္ေသးေၾကာင္း ေတြ႕ရ၏ ထို႕ေၾကာင့္ e-Government ဟူေသာ ခရီးသည္ လြယ္မေယာင္နွင့္ခက္၊ တိမ္မေယာင္ႏွင့္ နက္တတ္၏

e-Government အဆင့္မ်ား

       ကမၻာ့ကုလသမဂၢ၏သတ္မွတ္ခ်က္အရ e-Government တိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ၌ ေအာက္ပါအဆင့္မ်ား ပါ၀င္ေၾကာင္း ေတြ႕ရ၏ ။

       (၁) ေပၚထြန္းစအဆင့္ (Emerging)- ဤအဆင့္၌ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရအဖြဲ႕ အစည္း၏ Website ပိုမ်ားလာသည္။

       (၂) တိုးတက္ႀကီးထြားမႈအဆင့္ (Enhanced) - ဤ အဆင့္       ၌ အစိုးရအဖြဲ႕ အစည္းက Website ပိုမ်ားလာသည္။ အဖြဲ႕အစည္းကေပးသည့္ သတင္းမွာလည္း သတင္း “ေသ”  မဟုတ္ေတာ့။ အခ်ိန္ႏွင့္အမွ် ေျပာင္းလဲလာေသာ သတင္း “ရွင္ ”  မ်ား ျဖစ္လာသည္။

       (၃)   အျပန္အလွန္ဆက္စပ္မႈအဆင့္ (Interactive)- ႏိုင္ငံသားမ်ား၊ စီးပြားေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ေလွ်ာက္ထားလိုသည္မ်ား အတြက္ ပံုစံမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာရံုးသို႕သြားေရာက္ျဖည့္စြက္တင္သြင္းစရာ မလိုေတာ့။ အင္တာနက္၊ အင္ထရာနက္ကြန္ရက္မ်ားမွ ရယူျဖည့္စြက္ တင္သြင္းႏိုင္လာသည္။ တာ၀န္ရွိသူ မ်ားထံ e-mail ပို႕ၿပီး အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးခြင့္မ်ား ရလာသည္။

       (၄)   အလုပ္ျဖစ္သည့္အဆင့္ (Transactional)- ႏိုင္ငံသားမ်ား၊ စီးပြားေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက e-Government ကိစၥအ၀၀အတြက္ Online သံုးလာပါက သံုးသမွ်အတြက္ အမွန္တကယ္ ေငြေပးေခ်လာၾက၏

       (၅)   အျပည့္အ၀ေပးႏိုင္သည့္အဆင့္ (Seamless) အစိုးရ၏ အဖြဲ႕အစည္း အားလံုးက e-Services ကို အျပည့္အ၀ေပးႏိုင္သည့္အဆင့္ ျဖစ္သည္။

အတားအဆီးမ်ား (Barriers)

       e-Government လုပ္ငန္းကို အေကာင္အထည္ေဖာ္သည့္လမ္း၊ ေလွ်ာက္လွမ္း ရသည့္ခရီးသည္ အတားအဆီမ်ိဳးစံုႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းၿပီးမွ ရယူ ေအာင္ျမင္ႏိုင္သည့္ ပန္းတိုင္တစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။ အဆိုပါ အတားအဆီးမ်ားအနက္ အဓိကအတားအဆီး(၃)ခုကို ေတြ႕ရသည္။ ၎တို႔မွာ -

       (က) အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ လုပ္ေဆာင္မႈဆိုင္ရာ အတားအဆီးမ်ား (Institutional & Operational barriers)၊

       (ခ)   စီမံခန္႔ခြဲမႈဆိုင္ရာအတားအဆီးမ်ား (Managerial barriers)၊

       (ဂ)   မူ၀ါဒႏွင့္ စီမံကိန္းဆိုင္ရာ အတားအဆီးမ်ား (Policy & Planning barriers) တို႕ ျဖစ္သည္။

(2004 ခုႏွစ္ "ေရႊႏြယ္"ေရးသားေသာ  e-Government စာအုပ္ မွ Copy မေပးသၿဖင့္ စာၿပန္ရိုက္ၿပီး တင္ပါသည္။)